مخدوم بلال
متوفی به سال 929 هـ ، در علم حدیث و تفسیر قرآن تخصص بسیار داشت [1] . وی گوید:
در راه خدا ز سر قدم باید ساخت سرمایه ی اختیار خود باید باخت
کفر است که خود نمای باشی به جهان از خویش برون و سوی او باید تاخت
از دقت در اشعار مزبور می توانیم درک کنیم که در حالی که جام جونه در بحر رمل مخبون شعر سروده شیخ حماد و شیخ عیسی از بحر خفیف استفاده کرده اند؛ و جام نظام الدین و مخدوم بلال رباعی را بعنوان وسیله ی بیان خود بکار برده اند. ولی ارزش ادبی این اشعار با وجود سادگی زبان و مسائل اخلاقی از ترقی ادبیات و زبان فارسی حکایت میکند؛ و با ملاحظه ی این موضوع که از بحرهای مختلف و مشکل بخصوص اوزان رباعی استفاده شده است میتوان به اطمینان گفت که این نخستین بار نبوده است که در سند به فارسی شعری سروده است.
[1] . به قول شیخ محمد تتوی ( تحفة الطاهرین صفحات 31 ـ 30 ) عالم عامل و عارف اهل بود. همواره به تسبیح و تهلیل مشغول می بود و عمر خود را به صوم و صلوة مصروف می نمود.
فعلن آنچه در این وبلاگ منتشر می شود تحقیق جامعی است درباره ی شعر فارسی در هند و سند، که توسط دکتر هرومل سدارنگانی انجام گرفته و سال ها پیش به انتشار رسیده،اما از آنجایی که این کتاب ارزشمند در دسترس همگان نیست و چاپ مجدد نشده، تصمیم گرفتیم مطالب این کتاب را به طور کامل در وبلاگی قرار دهیم تا همه علاقه مندان بتوانند از این کتاب استفاده کنند. در زیر مقدمه مولف را می خوانید.